Petitie Optimale Ontwikkeling Voor Hoogbegaafden
“Ik zie de wereld zoals die zou kunnen zijn, niet zoals deze is.”
Ieder kind heeft het recht op optimale ontwikkeling, en om niet onzichtbaar te zijn, maar er moet nog veel meer gedaan worden om dit waar te maken.
Teken nu
De petitie starter
Ik ben Alec, een zestienjarige scholier, hoogbegaafd en ik weet hoe het is om niet gezien te worden. Docenten weten niet wat hoogbegaafdheid is. Ze denken, “Die leerling is hoogbegaafd, die redt zichzelf wel.”, terwijl dat vaak niet het geval is. Ik kan niet langer niks doen aan het onbewuste onrecht dat zoveel kinderen wordt aangedaan. Talent wordt de grond in gestampt, in plaats van ontwikkeld. Daarom ben ik deze petitie gestart, zodat andere kinderen niet onzichtbaar zullen zijn.
Ieder kind heeft het recht op optimale ontwikkeling, maar er worden er te veel over het hoofd gezien; daarom eist deze petitie het volgende:
Klik op de punten voor extra uitleg:
Het grootste probleem voor hoogbegaafden is misschien wel dat docenten niet goed weten wat hoogbegaafdheid is. Ze denken, “Die leerling is hoogbegaafd, die redt zichzelf wel.”, terwijl dat vaak niet het geval is. Zelfs al zou dat zo zijn, is het dan rechtvaardig om dat kind in de steek te laten? Daarom is de eerste, belangrijkste stap die gezet moet worden dat leraren weten wat hoogbegaafdheid is.
Er zijn verschillende manieren waarop een kind schade kan oplopen door hoogbegaafdheid. Ze kunnen zich in een verkeerde omgeving bevinden. Deze omgeving is niet goed op hen afgestemd, of snapt hen niet. Het kan ervoor zorgen dat hoogbegaafden constant aan zichzelf gaan twijfelen, of ze kunnen worden buitengesloten, tot stilstand worden gedwongen, en onzichtbaar zijn.
Hoogbegaafdheid wordt nu meestal alleen vastgesteld als er een ander diagnostisch traject gestart wordt, wat alleen kan bij stoornissen die vallen onder de DSM-5 zoals ADHD of Autisme. Ook wanneer kinderen vastlopen op school kan er een onderzoek naar hoogbegaafdheid gestart worden. De laatste optie is dat de ouders het zelf betalen. Dit zorgt ervoor dat veel hoogbegaafden misdiagnoses krijgen, en dat bij het vastlopen op school niet ingezet wordt op preventie. Misdiagnoses en thuiszitters onder hoogbegaafden zorgen voor vermijdbare en hoge GGZ-kosten ieder jaar; betaald door het Rijk. Deze zouden voorkomen kunnen worden als ze herkend werden als hoogbegaafd. Momenteel kunnen alleen ouders met genoeg geld onderzoek betalen, wat kansenongelijkheid in de kaart speelt.
Naar schatting kan het aandeel relatieve onderpresteerders onder hoogbegaafden tot wel 50% oplopen (L. Zonnenberg, 2023). Verplichte signalering is nodig om ervoor te zorgen dat kinderen het passend onderwijs kunnen krijgen waar ze recht op hebben.
De focus van onderwijs wordt momenteel gelegd op voldoen aan de verplichte onderwijstijd, waaraan terecht consequenties verbonden zijn voor scholen. Helaas werkt dit scholen tegen om passend onderwijs te bieden aan hoogbegaafden. De variawet kan voor maatwerk zorgen, maar deze is er niet voor bedoeld om onderwijs te compacten. Er kan lastig maatwerk gemaakt worden voor een hoogbegaafde leerling, en dat moet veranderen. Daarom moet de inhoud voorrang krijgen op de onderwijstijd, zodat scholen de vrijheid krijgen om onderwijs te bieden dat bij de leerling past.
Om passend onderwijs mogelijk te maken is er geld nodig. Zo simpel is het. En om te zorgen dat dit niet naar andere doeleinden gaat, moet er geoormerkte structurele financiering komen. Dit is jaarlijks geld, dat alleen voor dit specifieke doel gebruikt mag worden.
Artikel 29: Doel onderwijs, Lid 1: De Staten die partij zijn, komen overeen dat het onderwijs aan het kind dient te zijn gericht op: a. de zo volledig mogelijke ontplooiing van de persoonlijkheid, talenten en geestelijke en lichamelijke vermogens van het kind; is glashelder, en laat er geen twijfel bij dat het doel van onderwijs de optimale ontwikkeling van kinderen is.
In werkelijkheid is dit helaas anders: kinderen worden bedoeld of onbedoeld tot stilstand gedwongen. Er is geen sprake van ontplooiing, maar juist van stagnatie. Hoewel slechts 2,5% tot 5% van de leerlingen hoogbegaafd is, blijkt uit onderzoek dat 25-40% PO-thuiszitters hoogbegaafd is (A.L. van der Vegt, A. Appelhof, 2017). Schattingen verwachten dat het VO-percentage waarschijnlijk hoger ligt omdat ze nooit hulp hebben gekregen bij het ontwikkelen van de benodigde vaardigheden, omdat ze het toch goed genoeg deden. Dit correspondeert overduidelijk niet.
Het huidige onderwijssysteem faalt voornamelijk door een structureel gebrek aan middelen en expertise. Er moet een einde komen aan deze loterij waarbij het welzijn afhangt van een interesse in hoogbegaafdheid van een docent of de financiële situatie van de ouders. De politiek moet haar verantwoordelijkheid nemen en deze ongelijkheid wegnemen door erkenning, herkenning en financiering.